Electrotechniek:

Het inbouwen van sluitverlichting (digitaal en analoog):

Deze sluitverlichting word ingebouwd in een goederen of rijtuigwagen: Boor op de plaats waar de led,s moeten komen twee gaatjes, warin de led's worden gemonteerd. Deze vast lijmen. Soldeer de langste aansluiting van de enne led op de korte aansluiting van de andere led. Soldeer met een kleine bout (liefst 15 - 25 Watt) omdat electronica niet teget te hoge temperaturen kan. Aan de korte aansluiting van de led soldeert u de weerstand. De diode komt met de draad, waar het witte streepje het dichts bij staat, aan de led met de langste draad. De condensator heeft een plus en min zijde. De ingekerfde rand is de plus, de zwarte streep is de min. Nu komt de draad aan de ingekerfde (plus) zijde, aan de draad tussen de led en de diode. De andere aansluiting van de condensator aan de weerstand solderen, zie tekening:

Sluitsein voor de trein, ook voor digitaal geschikt.

De condensator heb ik aan het dak gelijmd, waardoor deze bij brandende binnenverlichting niet opvalt. Het geheel wordt op de interieur verlichting aangesloten, de diode aan het ene wielstel, de weerstand aan de andere. Bij een goederen wagon moet een wiel omgedraaid worden, en voorzie deze van de los verkrijgbare veer contactstrips. Soldeer hieraan de bijde draden. Nodig aan onderdelen: diode IN4004, condensator 220uF 15 Volt, 2 led's van 2mm in de kleur rood, weerstand 4700 Ohm. Het grote voordeel van deze schakeling.............Als de wielen even geen contact hebben met de rail blijven toch de led's even branden. Dus GEEN feestverlichting. Succes......, bij mij werk het prima.....

Goedkope aandrijving voor wissels door middel van PTT relais :

De voordelen voor gebruik van PTT relais : De aandrijving zit onder de baan, heeft meerdere contacten. Nadelen: Precies monteren en er is een tweede relais nodig als we met puls schakelaars werken. Zie de onderstaande uitwerking:

Diverse mogelijkheden met PTT relais

Het Trix EMS systeem, ontwikkeld midden de jaren 70 :

En zo werkt het: De gelijkspanning, in de onderstaande afbeelding zeeblauw,,van de normale transformator wordt voorzien van een geluidsfrequentie. De frequentie is ongeveer 9 Kilo Hertz. De hoogte van de EMS spanning, in de onderstaande afbeelding rose, regelt de snelheid van de EMS locomotief.  Als het EMS signaal gelijk aan de voedingsspanning gespiegeld wordt, zal de EMS-loc van richting veranderen. Als de gelijkspanning nul volt is, staat toch de blokspanning op de rail, zodat de frontseinen blijven branden.

Met dit systeem is/was het mogelijk om 1 gewone analoge locomotief, en een EMS locomotief op 1 rail gelijktijdig, en onafhankelijk van elkaar te laten rijden. Indien er een bovenleiding is aangebracht, kunnen er nog 2 locomotieven worden toegevoegd, 1 EMS en 1 gewone loc. Let wel....Het is dus geen digitaal systeem, zoals we die nu kennen. In de analoge locomotief kan en EMS bouwsteen worden aangebracht, volgens onderstaand schema:

Het in het wit getekende schema is de analoge locomotief, waarvan de zeeblauwe kleur de toevoeging van de EMS bouwsteen is...De  bouwsteen heeft de aansluitkleuren Zwart = Massa, Rood = aansluiting naar de spoel D, en Geel moet naar de schakelaar U. De draad tussen de spoel en de schakelaar U dus onderbreken.......

Onderdelenlijst: C1 t/m C4: 10uF/35V Tantaal, C5: 1uF/35V Tantaal, D1 en D2: 1N4001, R1 R2 en R5: 1,5Kohm, R3: 680 Ohm, R4: 68 Ohm, R6: 10Kohm, T1 en T2: BC308A, T3 en T4: BC338-16, L1 en L2: Aansluiting frontseinen, EMS: aansluiting op de rail, MO: aansluiting motor.

Hoe gebruiken we de lichtdiodes (LED's) :

Led's zijn er in verschillende maten en kleuren te koop. Wij gebruiken 1,2 tot 3 mm voor onze N-baan. Voor licht in de huisjes en gebouwen gebruiken we de kleur geel, voor buitenverlichting is oranje (neon-kleur) erg leuk. Led's verbruiken 10 tot 20 MiliAmpere, en we kunnen dus vele aansluiten op onze trafo. Led's zijn diodes, en laten dus maar door een richting de stroom door. Sluit de led's niet rechtstreeks op de trafo aan, maar via een weerstand (1000 Ohm) en gelijkricht brugcel. Doen we dit niet dan zullen de led's stuk gaan.

De aansluitmanier voor led's

Als we een enkelzijdige gelijkrichter gebruiken (een diode) zal de led heel snel knipperen als u uw hoofd beweegt. Dit komt door de enkelzijdige doorlaat van de 50Hz frequentie. Beter is het om een brugcel te gebruiken.

Via de diode, en via brugcel

Met een speciale voeding kan geen enkele led stuk gaan. Let op de aansluiting van de electrolitische condensator (+en-) Er kunnen 4 tot 5 leds in serie achter elke weerstand aangesloten worden. Aan de - van de eerste led komt de + van de tweede enz enz.

De speciale led voeding

Ook kunnen we leds gebruiken bij de terugmelding van een trein. Dit is vooral handig bij de ontzichtbare sporen. Wel zijn we afhankelijk van de rijrichting van de trein. Deze schakeling wordt nog wel eens gebruikt bij dubbelsporinge banen. Ook hier is gebruikgemaakt van de kleine stroom door de lok. Dit werkt op dezelfde manier als mijn idee met de wisselbedrading.

De bedrading van een stopsectie

Bedrading van de wissels op de analoge baan :

Dit onderstaande schema heb ik toegepast bij mijn vorige baan. Met deze tekening kunt u de wisselsbesturing bouwen met terugmelding van de wisselstand. Ook kan hieraan een sein worden gekoppeld, met led,s of lampjes. Er blijft een kleine stroom lopen door de wisselaandrijving, via een weerstand van 1000 Ohm, naar de led in ons bedieningspaneel. Ook is het mogelijk om de rails op meerdere plaatsen te onderbreken, en deze via de weerstand en led te laten branden. Met de kleine stroom door de lok motor gaat de lok niet rijden, maar brand wel de led. Ziedaar, nu kun je zien op het paneel waar de trein zich bevindt. Ook ideaal voor het schaduw station.... Zie de plaatjes, veel plezier en succes met de bouw.

links is het bedieningspaneel, rechts de baan met sein en wisselaandrijving

Sluitverlichting  :

Hier een bouwbeschrijving van een knipperend sluitsein. Boor een gaatje rechts achter (onder) in een goederen wagen. Hierin een led 1,8mm kleur rood monteren met de aansluiting naar binnen. Boor een gaatje in de bodem voor de schakelaar, om het sein in/uit te schakelen. Hierbij oppassen dat de schakelaar geen ontkoppelrail raakt. Zaag een stukje van de schakelaar af. Benodigde onderdelen: Condensator 100 uF 10 volt, Led 2mm rood, Ic LM 3909, Baterij penlight 1,5 volt, schakelaar microtuimelschakelaar, Voor verdere uitwerking zie tekening:

Sluitsein voor de goederentrein

Stroomsoorten :

In principe onderscheiden wij twee stroomsoorten namelijk: Gelijkstroom en Wisselstroom. Beide soorten gebruiken we bij onze modelbanen, en is daarom zeer nuttig om daar een klein beetje van af te weten. De electrische stroom breidt zich uit met een snelheid van 300.000 Km per seconde. Kunt U zich dat voorstellen? Het gaat mijn normale bevattingsvermogen te boven. Deze shelheid geld voor gelijk en wisselstroom. Wel moet U nog even weten dat de elektrische toestand zich uitsluitend verplaatst over een geleidend materiaal. En dat is in de dagelijkse toepassing bij voorkeur koper of een legering daarvan. We gaan het nu eerst hebben over gelijkstroom. Zoals de naam al zegt, gaat het hier om een electrische stroom die zich in een constant gelijke stroomrichting voortbeweegt. U kunt deze stroom vergelijken met een waterstroom, b.v. een rivier of de kraan. Bij een rivier stroomt het water van een hoog naar een laag gebied. En zo heeft men dan een waterstroom die slechts in een richting stroomt, namelijk van boven naar beneden. Voor electrische stroom van positief (+) naar negatief (-). En zo zitten U e n ik met onze denkhoofden al midden in de electrotechniek. En dat was toch ook de bedoeling. Nu weet U zo ongeveer wat gelijk stroom is. Onze auto-accu's, batterijen en evenals onze rijstroom trafo leveren een gelijkstroom! Wisselstroom, de naam zegt het al , wisselt voordurend van stroomrichting. Dit in tegenstelling met gelijkstroom. Bij wisselstroom gaat de electrische stroom voordurend van plus naar min en weer van min naar plus, enz. Een onbegrijpelijke toestand, zult U zeggen. En dat is het ook. Maar laten wij ons daarover het hoofd niet breken. Dat hebben anderen voor ons al gedaan. Dus de wisselstroom, ook de stroom in huis en dus later op de baan via de transfo, wisselt zijn stroomrichting voordurend. Wel vijftig keer per seconde. Deze polariteitswisseling wordt uitgedrukt in hertz, Hz. Zou de wisselstroom, zoals in sommige landen, zestig maal per seconde van stroomrichting wisselen, dan spreekt men van een wisselstroom van zestig hertz. Zou je op deze stroom onze electrische klok aansluiten, dan lopen de wijzers tien hertz te snel! En dan zou ik het nu nog even hebben over stroom in het algemeen. Onder stroom verstaat men de hoeveelheid electriciteit die zich op een bepaald ogenblik verplaatst. En deze hoeveelheid wordt gemeten in ampere, afgekort A. Een gloeilamp van b.v. 100 watt verbruikt bij een netspanning van 220 volt een stroom van 0,45 ampere. Een gloeilamp van 200 watt verbruikt bij dezelfde spanning een stroom van 0,9 ampere. Dus precies het dubbele. En zo gaat het nu ook op Uw treinbaan. Kleine lokomotieven hebben maar weinig stroom nodig. B.v. N-loks en kleine H0 loks. Grote loks daartegen hebben meer stroom nodig. N-loks met twee motoren en HO-loks die groot zijn. Zo simpel ligt dat. Dus hoeft U er alleen voor te zorgen dat Uw transformator v oldoende vermogen levert. Wat kan het U schelen of U aan Uw ware hobby een tientje meer of minder besteed. Desnoods werkt U heet onbeknibbelt met tien afzonderlijke rijtransformatoren. Dus laat U al Uw noodzakelijke vermogen maar gerust rollen, zoals ook in electrische energie op Uw baan, zodat de treinen kunnen blijven rijden. Ook als U er een aantal hebt bij gekocht, en de trafo ook deze nog kan voeden. Zodat U er Uw levenland plezier in hebt, dus waarom beknibbelen?

Keerlussen :

Het maken van een keerlus geeft problemen met de aansluiting. De buitenste en binnenste rail keren om, en zorgt voor een fikse sluiting op de baan. Dit probleem kan opgelost worden met rail isolaties en een diode.

Foto 1 en 2 geven een sluiting, foto 3 is dubbel gekeerd, en geeft dus geen kortsluiting. Het probleem kan dus worden verholpen met het schema hieronder. Let op de rail onderbreking bij punt C in de buitenste rail en bij de diode, de extra voeding en natuurlijk de diode. Als er in twee richtingen over de lus word gereden dan is het noodzakelijk om bijde spoorstaven te onderbreken. Dit kan door kunststof raillasjes. succes....