Mijn N-spoor demostratie baan, De baan tafel en rail
|
Het begin, en de bouw van de baan: De start: Voor we gaan beginnen met de bouw van de nieuwe N-Spoor modelbaan, is het zinvol om eerst na te gaan wat we precies willen. Ikzelf ga de baan aanpassen op de treinlengte. Dus kies ik voor de schaal N (1:160). Een groot station vraagt veel ruimte, dus kies ik voor een lokaal middelgroot station. Om toch leuk te kunnen rijden moet het sporenplan "doordacht" zijn, omdat dit later moeilijk terug te draaien is, en dus veel geld gaat kosten. Mijn baan word een "Duitse" baan, omdat daar mijn interesse ligt. Ik ga rijden met stoom en diesel locomotieven en kleine treinstellen. Dit alles in tijdperk III en IV. Er komt geen draaischijf, deze "hoort" niet op een lokaal baan. Er komt ook geen bovenleiding. Op het hoofdtraject, geheel enkelspoor, komen lichtseinen en op de goederenzijlijn de oude armseinen. Ook komt er industrie in de vorm van een steenslag fabriekje van Pola. Bij het hoofdstation komt een twee sporige lok-loods en een seinhuis van Volmer. Ook is de Intellibox van de firma Uhlenbrock aangeschaft, zie op de pagina "digitaal". Verder heb ik een digitale stoomlok BR 03 en diesellok BR V160 van Trix, en een omgebouwde standaard loc uit een startset van Fleischmann, met hierin een ingeboude decoder van Lenz. Alle treinen rijden perfect op mijn intellibox. Dit apparaat is een echte aanrader. Ik heb de intellibox standaard ingesteld op DCC, en voor de Trix locomotieven de adressen op Selectrix ingesteld. De taal op het apparaat heb ik natuurlijk ingesteld op "Nederlands". Verder heb ik op de Houtense beurs een aantal 3 assige "Umbou"wagens gekocht, waarvan een met sluitverlichting. Ook twee zelflossers voor het transport van steenslag voor de fabriek. Verder nog meerdere goederen wagens, open en gesloten. De sneltrein wagens zijn voorzien van binnenverlichting. Nu ga ik beginnen met "een" baanplan.
Het uitdenken van het baanplan: Dit is nu mijn plan / idee (zie foto hier onder). Het sporenverloop moet doordacht zijn, en de wissels moeten in lijn en recht liggen. Er worden wissels met puntcontact geleiding gebruikt. Verder moet ik rekening houden met een "programmeerspoor" voor de intellibox, om hierop de lok's van adress te kunnen veranderen. Dit programmeerspoor maak ik separaat van de baan. Wat, hoe en waarom moeten de rail zo liggen, wat zijn de voordelen en nadelen, en de rij-mogelijkheden. Ik heb nu een baanplan met een doorgangsstation en een klein station op een lager niveau, een enkele hoofdbaan met een goederen zijlijn.
Hierboven de eerste schetsen van de constructie van de baan bak. Links de indeling van de latten, het benodigde materiaal, en de totale maatvoering, rechts een 3d schets, om voor de bouw te kunnen zien hoe het zal gaan worden........Ook de wens van een "hangend" ravijn komt hier uit. Ook kan er later onder het station (eventueel) een keerlus worden gemaakt. Het hoogteverschil is max. 13 Cm, en de baan stijgt met een percentage van 4%, dus 1,20 Meter op 4 Cm stijging. De krappe bogen zijn weggestopt onder het landschap. Alleen de rechte stukken zijn zichtbaar. Het hoofdstation heeft in werkelijkheid drie sporen minder dan op mijn "baanplan" tekening. Ook het dalstation moest ik kleiner maken. Zo is er ook is er voldoende ruimte voor het landschap. Deze baan is 1 Mtr 50 bij 95 Cm, en kan mee in de auto voor de diverse demonstraties en acties. Aan de zijkanten komen handvaten voor het transport, en aan de onderkant een super handig uiklapsysteem, om de baan snel te plaatsen. Het geheel is binnen 5 minuten bedrijfs klaar!!!!!
Het eindresultaat van de complete bak met de rail.
|
|
Het zagen van de baan-bak: |
|
De baan-bak word opgebouwd volgens het zogenaamde open geraamte. De zijkanten worden gemaakt van multiplex (12 mm dik) met daartussen latten van vuren 12x18 mm. Tussen de latten houdt ik ruimte van 30 Cm, zodat de accuboormachine overal tussen past. Ook is er dan ruimte, om later de rail goed te reinigen. De sporen komen te liggen op stroken van triplex. Dit om het geheel niet te zwaar te maken. Ook is het dan mogelijk om overal goed bij te kunnen. De afmeting van de baan is 1 Mtr 50 bij 95 Cm. De baan kan dan ook mee op reis naar een opendag, Clubgebouw, bijeenkomst, promotie of op een modelspoorbeurs. Nu kan het hout worden gezaagd Het geheel moet met houtlijm worden gelijmd, en doormiddel van snelbouw schroeven aan elkaar worden gezet. Hierbij moeten de gaten worden voorgeboord, en met een verzinkboor worden verzinkt. Bij het voorboren de binnendiameter van de schroef aanhouden, dit is de diameter van de te gebruiken boor. Op de foto is nu al duidelijk het "hangende ravijn" te zien. Het materiaal bestaat uit: 6x vuren hout 12 x 18 mm, lengte van 100 Cm, 4x vurenhout 12 x 18 mm, lengte 160 Cm, 1x multiplex 12 mm, lengte van 150 Cm en de hoogte moet 19 Cm zijn, 1 x multiplex 12 mm, lengte 150 Cm, hoogte 14 Cm, en 2 x multiplex 12mm, met een lengte van 92,6 Cm, de hoogte moet 19 Cm zijn. De latten worden op het kruispunt half om half gemonteerd.. De bovenste foto,s geven een beeld van de constructie van de "bak"
In de vier hoeken van de bak komen nu de verstevigings hoeken. Deze worden gemaakt van 28 mm multiplex, en worden door middel van lijm en snelbouw schroeven vastgezet. De gaten ook hier voorboren en verzinken. Verder heb ik de handvaten gemonteerd. In totaal 4 stuks, 2 aan elke zijde. Onder de bak heb ik een opklapbaar potenstelsel gemaakt. Hiervoor heb ik oude schanieren uit de rommelbak gebruikt. De scharnierpennen zijn vervangen door zeskantbouten M6x 90. Op de bouten zijn zelfborgende moeren gebruikt. Het aluminium U profiel om de poot heb ik zelf gezet in de bankschroef, het hout gaat niet scheuren en splinteren. Ook staat de poot steviger, daar bij het opdraaien het aluminium profiel naar de scharnierplaat draait. Tussen de poten (links en rechts) is een verstevigings balkje geplaatst. Deze is gemonteerd zonder schroeven en spijkers. Dit is een zogenaamde "pen - gat" verbinding. De gaten geboord op de breedte van het balkje, en met de zaag uitgezaagd. Het balkje is met een rasp van ronde hoeken voorzien. Het geheel is samengeperst en verlijmd met houtlijm. De poten bestaan uit vier maal 43x43mm met een lengte van 90 Cm, De verstevigings balken uit twee maal 17x44 mm met een lengte van 90 Cm.
Het monteren van de schoren. Door een scharnierpen uit het schanier te halen, kan de boel worden ingeklapt. Dit is te zien op de tweede foto. De derde foto geeft de zijde van de poten weer, waaraan de schoor scharnierend is bevestigd. In dit schanier is weer een bout M6 x 90 met een moer gebruikt. Onder het schanier is een 12 mm dikke lat als opvulling gebruikt, om het geheel vlak te kunnen inklappen. Op de eerste foto een totaal van de schoor verbinding. In het midden van de bak is een extra lat gemonteerd, waaraan de schanieren zijn bevestigd. Tijdens transport kunnen de poten worden vastgezet met een elastische "spin". Zie zo, de bak met onderstel is gereed, nu kunnen we de stroken zagen voor het leggen van de rail.
Hier is nu te zien hoe het geheel in elkaar klapt. Op de derde de foto de baanbak in uitgeklapte positie (zonder de schoren), en de vierde foto geheel ingeklapt voor een promo. Links een detail van de linkse poot voor het rechtse verstevigingbalkje, rechts een detail van de schoor. |
|
Het zagen en leggen van de stroken: |
|
Bij het zagen van de stroken moeten we rekening houden met de wisselaandrijving. Deze zullen we dan eerst moeten kopen. Ook de rail kan gelijk worden gekocht, ik gebruik veel lengtes van een meter, de zogenaamde flex-rail. Ik ben begonnen met het zagen van de enkel sporige lange baanstukken. Deze zaag ik uit een plaat triplex van 5,6 mm dik. Ik probeer zo veel mogelijk lange stukken in een keer er uit te zagen. Het is de bedoeling dat we van de wissels de spoel gaan omdraaien, zodat deze onder de baan verdwijnt. De opening groter zagen dan de grote van de spoel, zodat deze bij een storing kan worden uitgewisseld. De brug over het ravijn word een stenen brug op bogen.
Details van de uitgezaagde stroken. Alle stroken zijn gelijmd met witte houtlijm, en gespijkerd met messing spijkertjes. |
|
Het leggen van de rails: |
|
De eerste foto beeld het hoofdstation zonder de rail, wel zijn er al gaten gemaakt voor de wisselspoelen. Op de tweede foto is te zien dat er nu rail op de stroken zijn geschroefd. Dit met de Fleischmann rail schroefjes. Het voordeel is dat de rail later niet los, of omhoog kan komen. Zodoende voorkom ik ontsporingen later. Ook voor de demonstraties is het beter dat er niets los komt. De baan moet overal naar toe kunnen. De derde foto is het hoofdstation aan de rechter zijde, waar de sporen over het viaduct lopen. De vierde foto is de aansluiting op het hoofdstation aan de linker kant naar de tunnel toe.
Op de sporen van de vierde foto komt het steen verwerking's fabriekje van 'Pola. Ook hierin zijn de led's al ingebouwd, geel voor de binnenverlichting, oranje voor de buitenverlichting, en kan zo op de ringleiding worden aangesloten. De electro mechanische klep voor het laden van steenslag is met een schakeldecoder op de intellibox aangesloten.
De rails worden met behulp van een mal op de juiste afstanden gelegd. De wissels worden uitgevoerd met puntcontact geleiding, zodat er geen locomotieven of ander materieel blijft staan. De derde foto is het dalstation, Rechts is het viaduct mooi in beeld gebracht.
In de bocht onder het viaduct leg ik onder de rail een draadje van 0,75 mm, om het "hellen" in de bocht te versterken. Dit zogenaamde verkanten geeft op de baan een professioneel effect. Hierbij is bij foto 1, A de treinplaat, B een stripje karton of een draadje, C is de bedding van de rail, E de ballast, en F de eventuele bovenleiding. Op mijn baan komt geen bovenleiding. Ook heb ik geen dubbelspoor. Onder de baan zijn twee ringleidingen gemaakt. De ene is voor de (digitaal)sporen, en de andere voor de verlichting. Op de ringleiding ontstaat zo min mogelijk spanningsverlies. De sporen zijn op meerdere plaatsen op de ringleiding aangesloten. Hierbij heb ik de + voor en de - op de achterste rail. Dit gezien op de sporen van links naar rechts, achter op de baan is dit natuurlijk andersom. (van rechts naar links) Hierbij is de + met een rode draad verbonden en de min met een blauwe draad. Op de tweede foto is te zien hoe ik de ringleiding, (van 2,5mm installatiedraad) aan elkaar heb gelast. De draden langs elkaar leggen, en hier omheen een massief draadje van 0,5mm wikkelen. Daarna het geheel solderen. Op de rechter foto is de soldeerverbinding op de rail te zien. De rail in het zichtbare gedeelte zal later worden geschilderd, en hierdoor valt de soldeer verbinding niet meer op.
Op deze twee linker foto's is de uitsparing te zien van de wisselaandrijvingen. Voordat de stationsplaat met de sporen wordt gemonteerd, moeten eerst de rails, die er onder liggen, bij de raillassen aan elkaar worden gesoldeerd. (betrouwbare verbindingen) Het soldeer goed laten vloeien, zodat na het schilderwerk dit niet meer is te zien. De rail niet te heet stoken, daar anders de bedding zal smelten. Hierna moeten deze worden gepolijst met waterproof schuurpapier met de allerfijnste korrel. Nu de rail met een doekje licht in-oliën. Hierna kan de (stations)plaat worden gemonteerd, en van rail voorzien.De bovenste zes foto's: nog wat details van de rail en vorm van de platen met de stations. |
|
Stofferen van de baan : |
|
Het is vandaag 12 Mei 2008...Het is 2e pinksterdag, erg warm weer, en aan het werk met de baan....Het presenteren brengen we op een hoger niveau...Er komt nette stoffering om de baan...En nu komt mijn vrouw in beeld..Ze heeft er een plaatje van gemaakt......
Er is om de baan klittenband gelijmd, en vervolgens om de 12 a 15 Cm extra bevestigd met een klein koperen spijkertje. Het spijkerkopje heb ik een klein stukje "weg-gedreveld". Aan de achterzijde is een overhang van 10 Cm, zodat deze geheel afdekt. De laatste foto laat de beugel zien, voor de twee pennen, die ik nodig heb op de poten van de tafel vast te zetten. Bij elke beurs moet ik de tafel laten liggen, om de pennen te gaan halen...Dit was niet handig, en nu kan ik bij aankomst gelijk de tafel op de poten zetten......Ook heb ik het erg lange aansluitsnoer ingekort. Deze hoef ik dan niet steeds op en af wikkelen.. Verder hebben wij twee hoge krukken gekocht bij de Ikea, zodat we er comfortabel `bijzitten`......De volgende wensen zijn twee sledes, een voor de VOORZIJDE, en een voor de ACHTERZIJDE, om de Intelibox op te plaatsen, een kap voor de bak, en als laatste een transport kist met zwenkwielen........
Vandaag, we zijn weer in de zomermaanden van juni 2009, heb ik een afscherming gemaakt voor de opening van het "Hangende ravijn". Ik wilde het netjes doen, en heb daartoe de freesmachine ter hand genomen. Ik heb een groef in de kopse kant van het hout gefreesd, op een diepte van 5mm. Toen heb ik een stuk persplex aan de voorzijde gehouden, en het profiel van het uitgezaagde deel "overgetekend" op het persplex (nog van folie voorzien). Daarna heb ik een lijn 5mm dieper afgetekend, want dat deel moet in de gleuf worden gelijmd. Hierna uitgezaagd, de bramen er afgevijld , de folie verwijderd, en in de gleuf gelijmd. Na 24 uur zit het stevig vast. Hierna kon ik de overweg, met de andreas kruizen opnieuw plaatsen. Deze zijn al 2x gesneuveld tijdens beursen. |
|
Het intelibox plankje : |
|
He He...Eindelijk weer eens een update.. Tijdens de afgelopen beursen: Waar moet het heen met die Intellibox...??? Hiervoor een oplossing bedacht.!! De foto's hierboven laten zien hoe ik het bedacht heb. Ik wilde de Intellibox VOOR en ACHTER de baan kunnen plaatsen. Hiervoor heb ik aluminium buisjes gebruikt. De buisjes in de baantafel zijn groter dan de buisjes aan de Intelibox plank. Dus voor en achter heb ik de buisjes door de baanwand geboord, en vastgelijmd. Voor en achter op de gelijke hartafstand. Het plankje, geboord op de kopse zijde, met hierin de kleinere buisjes, is nu VOOR of ACHTER in te schuiven. De digitaal kabel is ingekort, gesplitst, en aan de voor en achterzijde voorzien van de connector. Tijdens transport GEEN lange, loshangende, kabels meer! De intellibox is los te nemen van het multiplex plankje. Deze is handig "in te haken" en kan zodoende niet vallen. Tijdens transport gaat ie "de koffer" in. De stekker er in, en rijden maar............ |
|
Schilderwerk en sjabloneren: |
|
Inmiddels is de LOCOnet aansluiting gereed (zie digitaal) en is de baanbak "N-SPOOR.NL" blauw geschilderd. Voordat met het schilderwerk kan worden begonnen, is eerst de persplex plaat netjes gekit met overschilderbare kit. De kit is afgestreken met de vingers, ondergedompeld in afwaswater. Zo wordt de kit-rand strak en mooi afgewerkt. ............Nadat ik de klittenband, en de 4 handvaten had afgeplakt, kon er worden geschilderd. Ook het Intellibox plankje is gelijk meegenomen. Op foto 4 heel mooi te zien: Het gat voor de LOCOnet en de pennen en haken voor de intelibox. De 3e foto is de baantafel, zonder de LOCOnet bussen en zonder het Intellibox plankje, de laatste 2 met..!!
Twan vindt de FRED helemaal het einde.....
De bovenste 5 foto's geven een beeld van de werkzaamheden, van het sjabloneren. Het is best wel nauwkeurig werk, om de tekst netjes uit te snijden.. Gebruik een scherp mes. Vervolgens op de juiste plaats plakken, tamponneren met een afgeknipte kwast (of een spons) en met vrij droge verf dus tamponneren. Het sjabloon weer voorzichtig verwijderen, en de droogtijd in acht nemen..... |
|
Wijzigingen op het station, perrons plaatsen, en het verplaatsen van het seinhuis, en de rail schilderen: |
|
Dit weekend, 6 en 7 maart 2010 zijn we plannen gaan maken voor het station. De perrons liggen al een tijdje, dus heb ik eens na kunnen denken. Ik heb besloten om spoor 3 geheel te verwijderen, en aan te passen op het eiland perron. De eerste foto toont de verplaatsing van het seinhuis. Op de foto's 2 t/m 6 zien we de werkzaamheden, aan het spoor, en van het plaatsen van de perrons. Ook is nu het station definitief geplaatst op de baan, en is de verlichting actief. Spoor 3 is weer opnieuw aangelegd, en op de juiste afstanden van de perron wanden gelegd. Op deze foto's is de rail (nog) niet geschilderd.
De eerste foto laat het seinhuis zien op de nieuwe locatie. Ook deze is weer vastgelijmd, en is de verlichting weer aangesloten. (Toch wel handig, die ringleiding) Nu gaan we even met de treinen rijden, om te kijken of het allemaal goed gaat.!! ( Na het schilderen van de rail kan dat even niet meer) Is er overal voldoende vrije ruimte...? Ook de watertoren staat nu vast op de baan...
Op de eerste foto is de vrije ruimte te zien, tussen de locomotief en perron. De middelste twee foto's laten het schilderen van de spoorstaven zien op het station. Op de laatste 2 beelden zijn we gaten aan het dichten, boven de wisselaandrijvingen. Deze zijn gelijmd met Bisonkit aan de tafel, de spoel niet lijmen. Deze kan naderhand, bij een storing, nog worden gedemonteerd.!!! Als materiaal heb ik doorzichtige stevige folie gebruikt van verpakkingsmateriaal. Op het gehele stationemplacement zijn we zover, dat we kunnen starten met het grind.!!! |
|
Ballast aanbrengen op het emplacement van de baan: |
|
Hier een blok met foto's van het aanbrengen van de ballast. Ik heb eerst houtlijm aangebracht, fijntjes langs de sporen. De lijm heel even met rust laten, zodat het iets kan uitzakken. Hierna ruim ballast op de lijm strooien. Zoveel strooien, dat de lijm RUIM onder het grind zit.
Bij de wissels extra opletten, er mag GEEN lijm in de spoelen en wissels lopen. Voorzichtig te werk gaan. Ik heb ballast van Fleischmann gebruikt met nummer: 9479 Langs de perrons de lijm niet aan de perronwanden insmeren, maar er echt tussen. Nu de wissels NIET meer bedienen. Er zou eventueel ballast TUSSEN de spoelen en wissels komen.!!!
Na twee dagen drogen van de lijm, moet het overtollige ballast weer worden verwijderd. Hier komt de truc: Neem de stofzuiger ter hand, doe het hulpstuk van de buis, en doe over de buis een nylon kous. Wikkel er voor de zekerheid een post elastiekje om de buis, met eronder de nylonkous. Zet de stofzuiger aan, en controleer of de kous voor de buis blijft, en dat ie iets naar binnen wordt gezogen. Neem ook een bakje bij de hand, waarin de ballast weer in moet. Zuig nu voorzichtig de ballast op, tot de stofzuiger niets meer oppakt, houd de buis boven het bakje, en zet de stofzuigen uit. Even geduld, en de ballast keert terug in het bakje.!! Herhaal dit tot alle losse ballast weg is. Haal de nylon kous er af, en zuig alles nog eens goed na. Maak nu de wissels weer gangbaar, en neem de railkoppen af met wasbenzine.
Zorg ervoor dat ALLE sporen en wissels weer goed berijdbaar zijn.!! Bij mij is het prima gelukt. Een wissel was hardnekkig, en koste een uur werk, maar het resultaat mag er wezen. Alles loopt weer soepeltjes.....
Hierboven 5 fotos van rijdende treinen op de baan. Hier zijn inmiddels ook de perrons vervuild, voordat de kappen erop komen. |
|
Nog meer schilderwerk: |
|
We zijn weer een weekend verder, en nog druk met de baan bezig. We moeten weer afronden voor de presentatie in Uden. Op de bovenste 3 foto's zijn we een intensieve klus. Het schilderen van de beddingen. Op de eerste foto is heel goed het verschil te zien, links voor het schilderen, rechts erna. Door dit netjes te doen, ontstaat een mooi realistisch effect. Hoe? Lees en huiver: Ik heb gebruikt: Revel Collor Email nummer SM381, een klein penseeltje, en Terpentine. Probeer eerst een drupje verf op het grind te stippen, en verdun dit met een BEETJE terpentine. En je zult zien, dat de verf letterlijk capillair in de bedding zuigt. Doe dit ook aan de zijkant en tussen de rail. Tussen de rail nog meer verdunnen, zodat de bielzen nog als zodanig zwart blijven. Poets gelijk de bovenste zijde van de spoorstaaf weer blank. Ga zo de hele baan rond, op de zichtbare gedeelten. Na droging zal alles er voller, en matter uitzien.. Mooi toch.?.... |
|
Verlichting onder de baan middels TL: |
|
Hierboven de afbeeldingen van de TL lampjes van 220V 15 Watt. Deze passen precies tegen de poten aan de binnenzijde. Op deze lampjes, van Ikea, is op het armatuur een schakelaar, op deze in en uit te schakelen.
Moeten we onder de baan zijn, voor vallende treinen of onderhoud, is er altijd licht... |
|
Treintrampoline: |
|
Hierboven de beelden van de "treintrampo" om het vallen van de treinen onder de baan te voorkomen. Het is namelijk 1 keer voorgekomen, dat er mensen te heftig onze treintafel aan raakten. Zo kon het gebeuren, dat de V200 met een smak op de grond viel.. We hebben 2 doeken gemaakt, met in elke hoek een messing ring. Deze zijn bij een camping winkel te bekomen.
Het schroeven van haken in elke hoek onder de baan, maakt het mogelijk om het doek op te hangen. De laatste foto laat zien, dat er geen trein meer tussen door kan.!!
|
|
Wissel problemen: |
|
Het is vandaag begin september 2011, en tijdens de beurs in Almen kreeg ik steeds meer problemen met de wissels.. Hierna gekeken, en het bleek, dat de contacten in de wisselspoelaandrijvingen niet meer goed werkten. Hierna heb ik besloten om deze bij alle wissels te demonteren, en het contactje te verwijderen. Dit is mogelijk, omdat ik de spoel aanstuur middels een puls, en deze dus niet kan verbranden. Hoe de spoel is omgebouwd, is te lezen in de rubriek "bouwtips". Hierna is deze retour geplaatst on der de baan. Hierna waren er 2 wissels, waarvan het interne contact stuk ging, en deze niet meer het puntstuk ompolen. Hierdoor schakelde de Intellibox op kortsluiting.!! Deze wissels moesten dus worden vervangen door 2 nieuwe.. Hierboven het demonteren en monteren van nieuwe wissels. |