De electrotechniek op mijn "demo" modelbaan

Daar komt men vroeg of laat vanzelf achter, maar dan is het kwaad in de regel al geschied. Want door het niet in acht nemen van bepaalde elektrische basisregels, krijgt men te maken met storende stroomonderbrekingen of geweldige kortsluitingen, waar men soms dagenlang naar loopt te zoeken om de storing te verhelpen. Vooral bij de wat meer ingewikkelde banen kan een storing heel wat boze of vertwijfelde hoofdbrekens kosten. En daarom geef ik U hier de eerste belangrijke tips. Of wij nu in het groot met hoge netspanning werken of uitsluitend met de lage spanning van 0 tot 18 volt, de basisregels die wij daarbij in acht horen te nemen zijn steeds hetzelfde. Zorg voor duidelijk gemerkte bedrading. Gekleurd draad maakt dat U aansluitingen gemakkelijk en zonder veel zoeken kunt terug vinden. Verbind nooit draden met elkaar die niets met elkaar te maken hebben, tenzij U zeker bent dat de twee van elkaar verschillende stroomsoorten elkaar niet bijten. Zorg voor goed elektrisch contact doordat U de draden goed blank maakt met behulp van een goed afgestelde striptang. Soldeer alle verbindingen of verbind de bedrading door kroonsteen strippen. Dus niet gewoon de draad in elkaar draaien en ergens onder de baan wegmoffelen, waar vroeg of laat een onopgemerkt oxidatie proces slechte elektrische contacten veroorzaakt. Zorg dat U alle blanke draden goed isoleert. Dus nooit ergens zomaar blanke draden laten zitten, maar op z'n minst met plastic plakband goed isoleren. En als U met draadkleuren gaat werken, volg dan direct vanaf het begin een vast kleurpatroon. Stop de draden niet zomaar, zoals ik bij vele banen heb gezien, willekeurig en in het wilde weg onder Uw baan met het idee van als er maar stroom door gaat, want die stroom gaat er zeker door. Daar kunt U beslist van op aan. Maar of die stroom er goed doorgaat dat merkt U pas als de zaak bijna rond is. Want dan komt U zelf en niemand anders er meer uit. Uw uren lang geduldig prutsen, zoeken en verbinden van deze kleurenchaos door elkaar, levert dan in de regel de meest grandioze kortsluitingen op die Uw baan op alle mogelijke en onmogelijke punten doen vonken en knetteren als een steeds weer terug kerend jaarlijks vuurwerk. Dus raad ik U aan om niet op draad te bezuinigen. Verleg niet alles dat maar elektrisch moet worden aan gesloten in rood omdat U toevallig een haspel rood heeft liggen. Bij bedrading, in goede en overzichtelijke kleuren verlegd, kunt U, net als bij mijn eigen N-baan, de eventuele storingen, of veranderingen en vernieuwingen alles tegelijk snel terug vinden . B.v. rood is de plus, dus in rijrichting de rechter rail, Blauw de min en dus de andere rail. Geel is b.v. de draad voor de verlichting. Zwart de gemeenschappelijke voor de wissels. De aansturing van deze wissels is dan bruin, wissel recht. Wit is dan wissel afgebogen. U ziet, vele mogelijkheden. Ik hoop dat ik U een beetje op het goede "spoor" heb gezet.

Hoe is de voeding uitgevoerd?

Op de 1e foto is de aansluiting te zien op de ringleiding. Boven is de kabel van de intellibox die aan de ringleiding en de transformator is gekoppeld.  De 2e foto is te zien, hoe ik de 3e ringleiding aangebracht heb. Hierop heb ik nu alle verlichting aangesloten. Deze ringleiding zal middels een Bi stabiel relais in en uit te schakelen zijn via een wisseldecoder.

De middelste, en rechtse foto is een aanzicht van de (blauwe) hoofdschakelaar, met daar naast de zekeringhouders. De trafo voor de intellibox is 4A, en de verlichting is afgezekerd op 1A. Dit zijn de waarden voor de primaire kant, dus de 220Volt zijde van de trafo. Secundair loopt bij een lagere spanning natuurlijk meer stroom. De verlichtingstrafo (de bloktrafo op de linkse 2 foto's is later weer verwijderd, en vervangen door een zwaardere ringkern trafo. Dit omdat het vermogen niet voldoende was. De wisselspoelen schakelden onbetrouwbaar. Dit is voor mijn DEMO baan onacceptabel!  De twee foto's rechts laten de ringkern zien......

De 220 Volt voeding komt via een oranje "tuin" kabel van 15 Meter naar de baan toe. Dit is nu verwijderd, en nu voedt ik de baan met een computer kabel. Daartoe is een mini 230V aansluiting onder de baan ingebouwd, en zorgvuldig afgeschermd. Voordeel: Nu geen loshangende kabels meer tijdens een transport. Op de locatie kan zo de PC kabel ertussen worden gestoken. Veeeeeel.. handiger.. Bij het maken van soldeerverbindingen is het verstandig om de volgende regels in acht te nemen: Werk met een boutje van 25 - 50 Watt, niet lichter en niet zwaarder. Zorg dat de punt van de bout goed schoon is, dus geen zwarte aanslag. Laat het boutje goed warm worden, waarbij de punt met wat soldeertin wordt vertind.. Sla het teveel aan tin er af, door met de bout een zwiepende beweging te maken. Gebruik uitsluitend soldeer met harskern. Pas nooit een vloeimiddel toe (laat dit aan de loodgieter over). Van het grootste belang is verder dat de soldeerplaatsen goed schoon zijn; zonodig de gebruikte onderdelen of draad opnieuw vertinnen. De beide aan elkaar te lassen onderdelen worden tegen elkaar gebracht, de hete bout er op of eronder houden, een beetje soldeertin erbij en dit goed laten vloeien. Nu de bout weg nemen en - dit is zeer belangrijk - de las onbewegelijk houden tot het soldeer is gestold, kenbaar aan het dof worden van de las. Het te vroeg bewegen van de nog warme of zachte las veroorzaakt een slechte verbinding, die later kans op storingen geeft.

Hoe is de bedrading uitgevoerd?

Op de baan zijn de volgende draadkleuren toegepast: ROOD = digitaal plus, BLAUW = digitaal min, ZWART = massa naar de wisselspoelen, BRUIN = wissel tongbeweging links, GRIJS = wissel tongbeweging rechts.  De kabel naar de intellibox heeft de volgende kleuren en funktie's GEEL = pin 6 van de intellibox = Voeding 16V wisselspanning van de transformator, BRUIN  = pin 5 van de intellibox = Voeding 16V wisselspanning van de transformator, WIT = pin 4 van de intellibox = Railaansluiting plus, GRIJS = pin 3 van de intellibox = Railaansluiting min, GROEN = pin 2 van de intellibox = programmeerrailaansluiting min, ROSE = pin 1 van de intellibox = programmeerailaansluiting plus,